داوران پير، ستاره‌هاي جوان

داوری در جشنواره فیلم فجر سال به سال سخت‌تر و سخت‌تر می‌شود. در حالی که قضاوت هنری با توجه به حضور حاضران فرهیخته در مسابقه و نسبی بودن هر نوع داوری در سینما باید ساده‌تر از باقی قضاوت‌ها باشد. اما چه آن‌هایی که در جشنواره فیلم فجر به مسند قضاوت نشسته‌اند و چه آن‌هایی که آثارشان در جشنواره داوری شده است، همه از جریان داوری چندان راضی نبوده‌اند. داوران بازندگان بازی را به نداشتن تحمل شایسته هنرمند و دوری از فرهیختگی منتسب به اهالی سینما متهم می‌کنند و بازندگان، از داوران به خاطر داوری یک سویه و هدایت شده و ندیدن ارزش‌های آثارشان گلایه می‌کنند.

مسئولان نیز در این میان با هر روشی سعی می‌کنند تا بازی داوری را به نسبت فضای موجود تلطیف کنند. افزایش بخش‌ها و تعداد جایزه‌ها آشکارترین روش مدیران جشنواره برای جلوگیری از چالش‌هایی است که همیشه پس از جشنواره راه می‌افتد. اما اگر فراتر از جشنواره فيلم فجر به حرف‌هايي كه هميشه بهانه آن‌ها سينما بوده، توجه كنيم متوجه ناهنجاري‌هاي فردي و اجتماعي مي‌شويم كه در جامعه ايران امروز نيازمند بررسي و دقت نظر است. مهمترين ناهنجاري كه جشنواره آن را مانند يك زخم كهنه هويدا مي‌كند، فاصله دور و بعيد نسل‌ها است.

 درك نسل‌هاي پا به سن گذاشته كه بيشتر از ديگران به قضاوت مي‌نشيند و نسلي كه اثرش قضاوت مي‌شود آنقدر دور و عميق شده كه نسل جوان تنها در صورتي اين داوري را قبول مي‌كند كه برنده داوري باشد و اگر نسل امروز برنده بازي نباشد آن‌چنان بر همه چيز مي‌تازد كه انگار اصلا قاعده بازي را از ريشه و بنيان قبول ندارد.

این خودخواهی و احساس هرزرفتگی در نسل جوان از سوی دیگر با نگاه نه چندان مهربان و رسمی و همیشه محافظه‌کارانه داوران جشنواره، کار را به جای باریک می‌کشاند. وقتی از متن این جنجال‌ها که هر کدام از طرف‌های داستان همه حق را به خود، می‌دهند فاصله می‌گیریم و این دعواها و خشونت‌ها را در متن جامعه بررسی می‌کنیم ناهنجاری بزرگتری آشکار می‌شود. ناهنجاری اجتماعی که در آن میزان تحمل و درک حرف مخالف به کمترین حد خود رسیده، همه می‌خواهند که همه چیز تنها متعلق به آنها باشد و مخالف نظر آنها چيزي است در حد دشمن خوني كه جز با حذف و نابودي آن دل آرام نمي‌شود.

 وقتي طبقه نخبه و هنرمند و سينماگر جشنواره با اين نگرش همه حق را به خود مي‌دهد توقع از افراد كم سواد در دعواهاي و مناقشات روزمره چيست؟ آيا مردم عادي كه هر روز در كوچه و خيابان در حال بروز خشونت هستند، چهره ديگر مناقشات داوري جشنواره فيلم فجر نيستند. داوران سالخورده محافظه‌كار و سينماگران جوان جسور فقط نام‌هايي هستند كه هميشه در تاريخ بوده و هميشه خواهد بود.

نسل جوان بالاخره حرف خود را به کرسی خواهد نشاند و نسل قبل حق را به جوان‌ها خواهد داد، بالاخره فیلم خوب دیده خواهد شد، بالاخره ارزش‌های هیچ اثری پنهان نخواهد ماند، اما اگر جشنواره فیلم، پنجره جامعه فرهیخته ماست، مناقشه داوران پیر و ستاره‌های جوان نشانه‌ایست از روزگاری که ما در آن زندگی می‌کنیم. روزگاری که بی‌شتاب می‌گذرد و عمر و فرصت زندگی ما را با خود می‌برد.